Türkiye'de Çalıştınız, Yurt Dışında Yaşıyorsunuz: SGK Kaydınızı, Hizmet Dökümünüzü ve Yurtdışı Borçlanmanızı Nasıl Bulursunuz

# Türkiye'de Çalıştınız, Yurt Dışında Yaşıyorsunuz

Almanya'ya, Hollanda'ya, Avusturya'ya, Fransa'ya veya Belçika'ya giden ilk kuşak artık emeklilik yaşını çoktan geçti. İkinci kuşak kendi işini kurdu. Üçüncü kuşak şimdi anne babasının evrakını topluyor. Ve çok sık şu soruyla karşılaşıyoruz: Türkiye'de bir kaydım vardı, ne oldu ona.

Bu yazı iki gruba yazıldı. Türkiye'de çalışmış, sonra yurt dışına yerleşmiş olanlara. Ve yurt dışında doğmuş ya da büyümüş, şimdi ailesinin işlerini yürüten çocuklarına.

Baştan söyleyelim. Aşağıda anlatılan resmî yolların hepsini kendiniz yürütebilirsiniz. Bunun için kimseye vekâlet vermek ya da ücret ödemek zorunda değilsiniz. Bu alan, ücretsiz işlemler için para isteyen aracılarla dolu. Sizi bu yazının sonunda ne sattığımız konusunda da açıkça bilgilendireceğiz.

Hizmet dökümü nedir

Hizmet dökümü, adınıza uzun vadeli sigorta kollarında bildirilmiş çalışmaların listesidir. Emekliliğe esas olan kayıt budur. e-Devlet'teki resmî tanımı şudur: "Bu hizmeti kullanarak, adınıza uzun vade sigorta kollarında (Emekliliğe esas) bildirilmiş olan hizmetleri görüntüleyebilirsiniz." Kaynak: SGK Tescil ve Hizmet Dökümü, turkiye.gov.tr.

SGK bu dökümün üç temel bileşenini şöyle tanımlıyor: sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş. Kaynak: SGK, Emekli Kavramı.

e-Devlet'e yurt dışından girmek

En çok sorulan soru bu. Cevap nettir. e-Devlet şifresini yurt dışından alabilirsiniz ve bunun için Türk cep telefonu numarasına ihtiyacınız yoktur.

e-Devlet Kapısı'nın kendi bilgilendirme sayfasında şöyle yazıyor: "Yurt dışında iseniz, şifrenizi ücretsiz olarak elçilik ve konsolosluklardan temin edebilirsiniz." Türkiye'deyseniz PTT şubelerinden ve Türksat Kablo ofislerinden alınıyor. Cep telefonu numarası yalnızca şifrenizi kendiniz yenilemek istediğinizde devreye giriyor: "Daha önce e-Devlet Kapısı kullanıcı profilinizde cep telefonu numaranızı tanımladıysanız, şifrenizi kendiniz ücretsiz olarak yenileyebilirsiniz." Kaynak: e-Devlet Şifresi bilgilendirmesi.

Şifre dışındaki giriş yolları da geçerlidir: mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı.

Sonuç olarak, Essen'de ya da Rotterdam'da oturan bir kişi için pratik yol şudur. En yakın Türk konsolosluğuna gidin, e-Devlet şifrenizi alın, sonra kaydınıza kendi bilgisayarınızdan bakın.

Hangi dökümü isteyeceksiniz

e-Devlet'te birden fazla kalem var ve hepsi aynı şeyi göstermez.

• Emekliliğe esas tam kayıt için: SGK Tescil ve Hizmet Dökümü.
• 4/A kaydınız var mı yok mu sorusuna cevap için: 4A Sigortalı Tescil Kaydı Tespiti. Resmî açıklaması: "Bu hizmet kullanılarak, 4/A (SSK) kaydı olup olmadığı bilgisi doğrulanır."
• 4A Hizmet Dökümü ayrı bir hizmettir ve yalnızca son 6 ayı kapsar. Uzun geçmiş için bu yeterli değildir.
• Kamu görevlisi olarak çalışılmışsa: HİTAP Hizmet Dökümü. Resmî açıklaması: "Bu hizmet kullanılarak, HİTAP ta yer alan, 4C sigortalılığı hizmet dökümü alınabilir."

Bu hizmetlerin listesi ve bağlantıları SGK'nın e-Devlet kurum sayfasında toplu halde duruyor. Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu, turkiye.gov.tr.

Belgeyi bir avukata veya yabancı kuruma verecekseniz

e-Devlet'ten alınan belgeler barkodludur ve barkod üzerinden doğrulanabilir. e-Devlet'in belge doğrulama hizmeti şunu söylüyor: "e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan tüm barkodlu belgeleri burada doğrulayabilirsiniz." Kaynak: SGK Tescil ve Hizmet Dökümü Belge Doğrulama. Alman ya da Hollanda tarafındaki bir kuruma belge sunuyorsanız bu önemlidir.

SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı: neden birden fazla kaydınız olabilir

Türkiye'de üç ayrı sistem vardı ve 5510 sayılı Kanun bunları tek çatı altında topladıktan sonra bile kayıtlar üç ayrı statü olarak yaşamaya devam ediyor. e-Devlet'in kendi hizmet adları bu ayrımı doğruluyor: 4/A açıkça SSK olarak, 4/B ise Bağ-Kur olarak anılıyor, 4/C ise kamu görevlileri kaydı olan HİTAP üzerinden veriliyor.

Bir insanın üçünde birden kaydı olması hiç de nadir değildir. Tipik hikâye şudur: gençken bir fabrikada birkaç yıl sigortalı çalışma, sonra kısa süreli bir esnaflık ya da taksi plakası, sonra yurt dışı. Üç ayrı kayıt, üç ayrı sistem, tek kişi. SGK'nın sigortalılık kapsamı listesi bu çeşitliliği gösteriyor ve otuzdan fazla kategori sayıyor. Kaynak: SGK, Sigortalılık Kapsamı.

Pratik sonuç: tek bir belgeye bakıp "kaydım yok" demeyin. Üç statüyü de kontrol edin.

Yurtdışı borçlanması: 3201 sayılı Kanun

Bu okuyucu kitlesi için en önemli konu budur ve Türkiye dışında neredeyse hiç bilinmez. Yurt dışında geçen çalışma sürelerinizi, belirli şartlarla, Türk sosyal güvenlik sistemi bakımından değerlendirmek mümkündür.

Kimler ve hangi süreler

Kanunun 1 inci maddesi, 6552 sayılı Kanunla değiştirilmiş haliyle şöyledir:

"Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir."

Kaynak: 6552 sayılı Kanun, madde 28, TBMM.

Bu metnin içinde dört ayrı bilgi var ve dördü de sık sık gözden kaçıyor.

1. Türk vatandaşlığından çıkma izniyle ayrılmış olanlar, yani mavi kart sahipleri, kapsam dışında değildir.
2. Süre 18 yaşından sonra ve Türk vatandaşı iken geçmiş olmalıdır.
3. Sadece çalışma süreleri değil, aralarında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri de sayılır.
4. Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler de sayılır. Bu, hiç ücretli çalışmamış birinci kuşak kadınlar için doğrudan bir kapıdır.

Başvuru nasıl ve nereye yapılır

Kanunun 3 üncü maddesi 7186 sayılı Kanunla yeniden yazıldı:

"Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilenler ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk vatandaşı olan hak sahipleri Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmek suretiyle bu Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar."

Kaynak: 7186 sayılı Kanun, madde 8, TBMM.

Başvuru SGK'ya yapılır. Elektronik yol da açıktır. e-Devlet'te "Elektronik ortamda düzenlenen yurt dışı hizmet/ikamet belgeleriyle yurt dışı borçlanma talebinde bulunulması" adlı bir hizmet vardır ve tanımı şudur: "Bu hizmeti kullanarak, 3201 sayılı kanun kapsamında yurtdışında geçen sürelerinizi borçlanabilirsiniz." Kaynak: turkiye.gov.tr.

Başvurunuzun akıbetini ve size gönderilen tebligatı yine e-Devlet'ten izleyebilirsiniz: "Bu hizmeti kullanarak, yurt dışı borçlanmanıza ait bilgileri ve tarafınıza gönderilmiş tebligatlarınızı görüntüleyebilirsiniz." Kaynak: Yurt Dışı Borçlanma Başvurusu Sorgulama ve Tebligat Görüntüleme.

Bulunduğunuz ülkede Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın müşavirlik ve ataşelikleri de vardır. Almanya'da Berlin, Düsseldorf, Essen, Frankfurt, Hamburg, Hannover, Karlsruhe, Köln, Mainz, Münih, Münster, Nürnberg ve Stuttgart'ta; Hollanda'da Lahey, Rotterdam ve Deventer'de; Avusturya'da Viyana, Salzburg ve Bregenz'de; Fransa'da Paris, Lyon ve Strazburg'da; Belçika'da Brüksel'de. Kaynak: CSGB Yurt Dışı Teşkilatı.

Borç tutarı

3201 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki oran, 2019'da yükseltildi. 7186 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi şöyle diyor: "3201 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan '% 32'sidir.' ibaresi '%45'idir.' şeklinde değiştirilmiş ve fıkranın üçüncü cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır." Kaynak: 7186 sayılı Kanun, madde 9.

Yani oran yüzde 45'tir. Tutar size SGK tarafından tebliğ edilir ve o tebligatı e-Devlet'ten görebilirsiniz. Hesaplamanın dayandığı günlük kazanç aralığını ve ödeme süresini bu oturumda resmî metinden doğrulayamadık, bu yüzden burada sayı vermiyoruz.

Borçlanılan süre hangi statüde sayılır

Bu, tek başına birçok kişinin hesabını değiştiren bir kuraldır. 7186 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle 3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesine şu hüküm konuldu:

"Yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir."

Yani borçlanılan yurt dışı süreleri 4/B, eski adıyla Bağ-Kur statüsünde sayılır. Aynı madde, Türkiye'deki sigortalılık başlangıcından önceki sürelerin nasıl geriye götürüleceğini de düzenliyor.

Önemli bir istisna var. Aynı kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen geçici 9 uncu madde şöyle diyor: "Kısmi aylık bağlanmış olanlar dahil olmak üzere bu maddenin yürürlük tarihinden önce yurt dışında geçen sürelerini borçlanma talebinde bulunanlardan tahakkuk ettirilen borçlarını yasal süresi içinde ödeyenlerin, sigortalılık sürelerinin hangi statüde değerlendirileceğinin ve tahakkuk ettirilecek borç tutarının tespitinde önceki hükümler esas alınır." Kaynak: 7186 sayılı Kanun, maddeler 10 ve 13.

Yani 2019'dan önce başvurmuş ve borcunu süresinde ödemiş olanlar için eski hükümler geçerlidir. Ailede iki kardeşin farklı sonuç almasının sebebi çoğu zaman budur.

Sözleşmeli ülkelerde sigorta başlangıcı

Almanya'da çalışmış birçok kişi için en değerli hüküm budur. 6552 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle 3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesine eklenen cümle şöyledir:

"Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir."

Kaynak: 6552 sayılı Kanun, madde 29.

Sigortalılık başlangıç tarihi, Türkiye'de emeklilik şartlarını belirleyen en kritik veridir. Bu hüküm, ilgili sözleşmede özel hüküm varsa, o ülkedeki ilk işe giriş tarihini öne çekebilir.

Türkiye'de yaşlılık aylığı şartları

Şartlar ilk sigortalılık tarihine göre değişir ve tek bir sayı vermek yanıltıcı olur.

5510 sayılı Kanunun 28 inci maddesi, ilk defa bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar için kadın 58, erkek 60 yaş ve en az 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi şartını koyuyor. Kaynak: 5510 sayılı Kanun, TBMM metni.

5754 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle yapılan değişiklikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar için "prim gün sayısı şartı 7200 gün olarak uygulanır" hükmü yer alıyor. Aynı madde yaş şartının kademeli olarak yükseleceğini de düzenliyor: "1/1/2036 ilâ 31/12/2037 tarihleri arasında kadın için 59, erkek için 61 ... 1/1/2048 tarihinden itibaren ise kadın ve erkek için 65, olarak uygulanır." Kaynak: 5754 sayılı Kanun, TBMM metni.

Daha eski tarihlerde sigortalı olanlar için kademeli geçiş hükümleri uygulanır ve bunlar kişiden kişiye değişir. Kendi durumunuz için SGK'nın kendi hesaplayıcısını kullanın: e-Devlet'teki "Normal Şartlarda Ne Zaman Emekli Olabilirim?" hizmeti şöyle tanımlanıyor: "Bu hizmet kullanılarak, SGK güvencesine sahip kişiler, mevzuat bilgisi olmadan yaş, hizmet bilgisi vb. kriterlere göre ne zaman emekli olacaklarını hesaplar." Kaynak: turkiye.gov.tr.

Sosyal güvenlik sözleşmeleri

Türkiye'nin sosyal güvenlik anlaşması imzaladığı ülke sayısı 35'tir. Bu okuyucu kitlesini doğrudan ilgilendirenlerin imza tarihleri şöyle: Birleşik Krallık 09.09.1959, Almanya 30.04.1964, Hollanda 05.04.1966, İsviçre 01.05.1969, Fransa 20.01.1972, Avusturya 28.10.1999, Belçika 11.04.2014. Avusturya ve Belçika ile önceki 1966 tarihli anlaşmalar yürürlükten kalkmıştır. Kaynak: CSGB Dış İlişkiler, İkili Anlaşmalar.

Bakanlığın kendi ifadesiyle bu anlaşmalar, kapsamdaki kişilerin sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri bakımından "eşit işlem görmelerini sağlar". Anlaşmalar ayrıca taraf ülkelerdeki sürelerin birleştirilmesine ve aylıkların ikamet edilen ülkeye ödenmesine imkân verir.

SGK içinde bu işlerden sorumlu birim, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesindeki Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı'dır. Kaynak: SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü.

İnsanlar kaydını tam olarak nerede kaybediyor

Yıllardır aynı sekiz sebebi görüyoruz.

İsim yazımı. Şükrü, Alman kayıtlarında Sükrü ya da Suekrue olur. Gül, Guel olur. Çetin, Cetin olur. Türk tarafındaki arama Türkçe harflerle yapılır, Alman ya da Hollanda tarafındaki arama onların harfleriyle. İki sistem birbirini bulamaz.

Soyadı değişikliği. Evlilikle değişen soyadı, Türk kaydında bir, Alman kaydında başka türlü görünebilir. Boşanma sonrası geri dönüş bir üçüncü yazımı doğurur.

Doğum tarihi. Köy nüfusuna geç yazılan doğumlar, 1 Ocak olarak kaydedilen doğum günleri ve sonradan yapılan yaş düzeltmeleri, iki ülkenin kayıtlarını çelişkili gösterir.

T.C. kimlik numarası. Kimlik numaraları 2000'lerin başında yaygınlaştı. Ondan önceki kâğıt kayıtlar sicil numaralarına dayanıyordu. Eski bir SSK sicil numarası ile bugünkü kimlik numarası arasındaki bağ her zaman otomatik kurulmaz.

Kapanan işyerleri. Tekstil atölyesi kapandı, maden ocağı kapandı, şirket devredildi. Sizin kaydınız kaybolmaz ama kaydı doğrulayacak işveren ortadan kalkar.

Adres. SGK bir tebligat gönderir. Adres otuz yıl önceki adrestir. Tebligat geri döner. Süre işlemeye devam eder.

Dönenler ve dönmeyenler. Türkiye'ye kesin dönüş yapanlar Türk kaydını takip eder, yabancı kaydı unutur. Dönmeyenler tam tersini yapar. İkisi de yarım kalır.

Vefat. Aile yurt dışındadır, evrak Türkiye'dedir, kimse ikisini bir araya getirmez.

Bu sekiz sebebin ortak noktası şudur: sistemler birbiriyle konuşmaz, ama insanlar iki sistemde birden yaşamıştır.

Mirasçılar ve ölüm aylığı

Yurt dışında yaşayan bir aile için iki ayrı gerçek var.

Birincisi, borçlanma hakkı ölümle bitmez. 3201 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk vatandaşı olan hak sahiplerinin SGK'ya müracaat ederek bu Kanunla getirilen haklardan yararlanacağını açıkça yazıyor.

İkincisi, ölüm yardımı ve dul ile yetim aylığı talepleri ayrı bir başvurudur. e-Devlet'te bunun için bir hizmet vardır, ancak tanımı dar kapsamlıdır: "Bu hizmet kullanılarak, 4/1-c kapsamında aylık almakta iken vefat eden kişilerin hak sahiplerine ölüm yardımı ödemesi veya dul/yetim aylığı bağlanması talebinde bulunurlar." Kaynak: turkiye.gov.tr. Diğer statüler için başvurunun hangi kanaldan yapılacağını bu oturumda resmî kaynaktan doğrulayamadık.

Ailelere pratik tavsiyemiz şudur: ölüm belgesi, veraset ilamı ve merhumun hizmet dökümü bir arada tutulsun. Bu üçü olmadan hiçbir dosya ilerlemez.

Bunu kendiniz yapabilirsiniz

Yapabilirsiniz ve yapmalısınız. Konsolosluktan e-Devlet şifrenizi alın, hizmet dökümünüzü indirin, üç statüyü de kontrol edin, borçlanma başvurusunu e-Devlet'ten yapın. Bunların hiçbiri için aracıya ihtiyacınız yok. Bu yazıda kullandığımız kaynakların hepsi resmî ve herkese açık.

İki dakikalık ücretsiz bir başlangıç isterseniz, ücretsiz emeklilik kontrolümüzü kullanabilirsiniz. Ülke ülke resmî portalların listesi de ücretsiz portal dizinimizde duruyor. Dizinde 52 kayıt var.

Peki ücretli rapor ne ekliyor.

Üç şey. Birincisi, birbiriyle konuşmayan sistemler arasında bütünlük. Bir kişinin Türkiye'de SSK ve Bağ-Kur, Almanya'da Deutsche Rentenversicherung, Hollanda'da SVB ve bir de işyeri emeklilik fonu kaydı olabilir. Bunları tek bir dosyada, kaynaklı ve tarihli biçimde toplamak zaman alır.

İkincisi, aranamayan kurallar. Yukarıdaki geçici 9 uncu madde gibi hükümler hiçbir arama kutusuna yazılmaz. Bunları bilmek gerekir.

Üçüncüsü, bir avukatın ya da ailenin üzerine işlem yapabileceği, kaynağı ve tarihi belli bir cevap. "Sanırım bir kaydı vardı" cümlesiyle dosya açılmaz.

Raporlarımız 41 ülkeyi kapsıyor. 53 emeklilik sistemini inceledik. 27 ulusal emeklilik kurumu bize yazılı olarak yanıt verdi. 47 kurumu değerlendirdiğimiz skor tablomuzu 1 Ekim 2026'da yayımlayacağız.

Fiyatlar: Country Pension Identification Report 99 USD, Enhanced Pension Identification Report 499 USD, Global Pension Identification Report 799 USD.

Sık sorulan sorular

Türk cep telefonu numaram yok. e-Devlet'e girebilir miyim? Evet. e-Devlet şifresini yurt dışında elçilik ve konsolosluklardan ücretsiz alabilirsiniz. Cep telefonu numarası, e-Devlet'in kendi açıklamasına göre şifrenizi kendiniz yenilemek istediğinizde gerekir, şifreyi almak için değil. Mobil imza, e-imza, T.C. kimlik kartı ve internet bankacılığı da geçerli giriş yollarıdır.

Türk vatandaşlığından çıktım, mavi kartım var. Borçlanabilir miyim? 3201 sayılı Kanunun 1 inci maddesi, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni alarak vatandaşlığı kaybedenleri de kapsıyor. Süreler 18 yaşından sonra ve Türk vatandaşı iken geçmiş olmalı ve belgelendirilmelidir.

Hiç çalışmadım, yurt dışında ev kadınıydım. Bir hakkım var mı? Kanunun 1 inci maddesi, yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri açıkça sayıyor. Şartların tamamı için SGK'ya başvurun.

Borçlandığım süreler hangi statüde sayılacak? 7186 sayılı Kanunla eklenen hükme göre yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılır. Ancak 2019 öncesinde borçlanma talebinde bulunup borcunu süresinde ödeyenler için geçici 9 uncu madde uyarınca önceki hükümler uygulanır.

Almanya'da 1970'te işe başladım. Türkiye'deki sigorta başlangıcım bu tarihe çekilebilir mi? 3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesine 6552 sayılı Kanunla eklenen hüküm, ilgili sosyal güvenlik sözleşmesinde bu yönde özel hüküm bulunan ülkeler için âkit ülkedeki ilk çalışma tarihinin ilk işe giriş tarihi sayılacağını söylüyor. Sizin durumunuza uygulanıp uygulanmayacağını SGK belirler.

Babam vefat etti, biz Hollanda'dayız. Ne yapabiliriz? 3201 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, yurt dışında çalışırken veya yurda kesin dönüşten sonra ölenlerin Türk vatandaşı hak sahiplerinin SGK'ya müracaat edebileceğini düzenliyor. Ölüm belgesini, veraset ilamını ve merhumun hizmet dökümünü hazırlayın.

PensionHunter, Battersea Park Capital Ltd (Companies House 13326151, ICO ZC113586) şirketinin ticari adıdır. Biz bir araştırma ve idari destek hizmetiyiz. SPK, FCA veya bunlara denk herhangi bir otorite tarafından düzenlenmiyoruz. Finansal veya vergisel tavsiye vermiyoruz. Hiçbir zaman sizin adınıza para tutmaz, talep etmez veya tahsil etmeyiz. Yaptığımız iş, bir kişinin adına ne olduğunu, bugün kimin elinde olduğunu ve o kuruma nasıl ulaşılacağını kaynak göstererek ortaya koymaktır. Ne yapacağınıza dair bütün kararlar size aittir.